کلیدهای هوایی (Air Circuit Breakers یا به اختصار ACB) شرکت اشنایدر الکتریک (Schneider Electric) با نام تجاری MasterPact، قدرتمندترین و ایمنترین تجهیزات حفاظت و سوئیچینگ ورودی در تابلوهای توزیع اصلی (LV Switchboards) محسوب میشوند.
نسخه غیرموتوری (Manual Operating / Non-motorized) این کلیدها، بدون موتور شارژ فنر اولیه عرضه میشود؛ بدین معنا که شارژ مکانیکی مکانیزم وصل کلید بهصورت دستی و توسط اهرم (Handle) روی بدنه انجام میگیرد. با این حال، تمام قابلیتهای حفاظتی واحد تریپ الکترونیکی (Micrologic) و امکان اضافه کردن موتور، بوبینها و اکسسوریهای فرمان در آینده روی آنها کاملاً فعال و مهیا است.
پارامتر فنی | MasterPact NT (کامپکت) | MasterPact NW / MTZ2 (قدرت) | MasterPact NW / MTZ3 (جریان بالا) |
رنج جریان نامی | 630A تا 1600A | 800A تا 4000A | 4000A تا 6300A |
قدرت قطع نامی در 415V | 42kA تا 150kA (مدلهای N1, H1, H2) | 42kA تا 150kA (مدلهای N1, H1, H2, H3) | 100kA تا 150kA |
نوع نصب (Installation Type) | فیکس (Fixed) / کشویی (Drawout) | فیکس (Fixed) / کشویی (Drawout) | فیکس (Fixed) / کشویی (Drawout) |
تعداد قطب (Poles) | 3P (سه پل) / 4P (چهار پل) | 3P (سه پل) / 4P (چهار پل) | 3P (سه پل) / 4P (چهار پل) |
ولتاژ کارکرد نامی | تا 690 ولت | تا 690 ولت | تا 1000 ولت (مدلهای خاص) |
ولتاژ عایقی نامی | 1000 ولت | 1000 ولت | 1000 ولت |
واحد تریپ (Trip Unit) | Micrologic (سری ۲، ۵، ۶ یا ۷) | Micrologic (سری ۲، ۵، ۶ یا ۷) | Micrologic (سری ۲، ۵، ۶ یا ۷) |
مکانیزم شارژ (Charging Mechanism) | شارژ دستی با اهرم (قابل ارتقا به موتور MCH) | شارژ دستی با اهرم (قابل ارتقا به موتور MCH) | شارژ دستی با اهرم (قابل ارتقا به موتور MCH) |
کلیدهای هوایی اشنایدر در دو نوع ساختار نصب عرضه میشوند که بنا به نوع طراحی تابلو و نیاز به تداوم سرویسدهی انتخاب میگردند.
🔹 مدل فیکس (Fixed)
نحوه اتصال: بدنه اصلی کلید مستقیماً توسط پیچ و شینه به پست یا شینهکشی تابلو پیچ میشود.
مزایا: قیمت اقتصادیتر، وزن کمتر و نیاز به عمق تابلویی کمتر.
کاربرد: تابلوهای اصلی توزیع برق ساختمانهای تجاری یا پستهای فرعی که قطع کوتاهمدت برق برای تعمیرات دورهای مشکلی ایجاد نمیکند.
نحوه اتصال: کلید درون یک پایه کشویی (Chassis / Cradle) سوار میشود و با اهرم مخصوص در ۳ وضعیت قرار میگیرد: Connected (وصل کامل قدرت و فرمان)، Test (قطع قدرت / وصل فرمان جهت تست)، Disconnected (قطع کامل).
مزایا: ایمنی فوقالعاده بالا برای اپراتور، تعویض یا سرویس سریع کلید در چند دقیقه بدون نیاز به دست زدن به شینههای برقدار، و امکان قفلگذاری مکانیکی پلاتینهای کشویی (Safety Shutters).
کاربرد: بیمارستانها، داتاسنترها، صنایع نفت و پتروشیمی، و کارخانجات بزرگ که قطعی برق در آنها خسارات سنگین به بار میآورد.
مغز هوشمند کلید هوایی اشنایدر، واحد تریپ Micrologic است که حفاظت کامل مدار را بر عهده دارد. بسته به مدل سفارش دادهشده، سطوح حفاظتی مختلفی را ارائه میدهد:
حفاظت پایه (Micrologic 2.0A / 2.0E):
Long-Time (L - ANSI 49): حفاظت در برابر اضافه بار (تنظیم از 0.4 تا 1 ثانیه).
Instantaneous (I - ANSI 50): حفاظت در برابر اتصال کوتاه لحظهای.
حفاظت توزیع صنعتی (Micrologic 5.0A / 5.0E):
شامل حفاظتهای LSI (اضافه بار + اتصال کوتاه کوتاهمدت با تاخیر زمانی + اتصال کوتاه لحظهای).
حفاظت پیشرفته و خطای زمین (Micrologic 6.0A / 6.0E):
شامل حفاظتهای LSIG (اضافه بار + اتصال کوتاه + حفاظت خطای اتصال به زمین / Ground Fault).
پسوند A و E در میکرولوجیک: پسوند A دارای آمپرمتر دیجیتال (Measurement) برای نمایش جریان فازها رو صفحه نمایش است؛ پسوند E قابلیتهای آنالیز انرژی، توان (kW, kVA) و کیفیت توان را نیز ارائه میدهد.
بسیاری از طراحان و تابلوسازان در فاز اول تجهیز تابلو، کلید را بهصورت Manual (غیرموتوری) تامین میکنند. این کار دو مزیت عمده دارد:
کاهش قیمت اولیه: عدم خرید موتور الکتریکی (MCH) و بوبینهای فرمان (MX/MN) هزینه اولیه کلید را بهشدت کاهش میدهد.
قابلیت ارتقا (Modular Design): ساختار کلیدهای MasterPact اشنایدر کاملاً ماژولار است. شما میتوانید در آینده و در صورت نیاز به سیستم سنکرون، چنجآور اتوماتیک (ATS) یا کنترل از راه دور، قطعات زیر را بدون نیاز به تعویض کلید روی آن نصب کنید:
موتور شارژ فنر (MCH Gear Motor): جهت شارژ اتوماتیک فنر کلید پس از قطع.
بوبین وصل (XF Closing Release): برای صدور فرمان وصل الکتریکی.
بوبین قطع (MX Shunt Trip / MN Undervoltage): برای صدور فرمان قطع از طریق رلههای حفاظتی یا کلید قارچی استپ اضطراری.
کنتاکتهای اعلام وضعیت: کنتاکتهای کمکی OF (وضعیت قطع/وصل کلید)، SDE (اعلام تریپ خطا) و CD/CE/CT (وضعیت کشو).
انترلاکهای مکانیکی (Mechanical Interlocking): استفاده از کابلهای کششی یا اینترلاک کلیدی جهت ساخت سیستم چنجآور (Changeover) بین دو یا سه کلید هوایی.
قفلها و شیلدهای ایمنی: قفلهای آویز (Padlocking) رو کلید جهت ایمنی در زمان تعمیرات و شیلدهای شفاف روی دکمههای قطع و وصل.